نحوه درخواست تسویه موقعیت های آپشن در سامانه فارابیکسو
در پایان دوره قراردادهای اختیار معامله، تسویه یا اعمال موقعیت‌های باز به دو روش نقدی و فیزیکی امکان پذیر است. درخواست تسویه نقدی یک روز پیش از تاریخ سررسید قرارداد قابل ثبت است و انجام آن به موافقت فروشنده قرارداد بستگی دارد. در مقابل، تسویه فیزیکی در تاریخ سررسید قرارداد انجام می‌شود و شامل تحویل دارایی پایه و پرداخت مبلغ آن بر اساس قیمت اعمال است. در این مقاله، نحوه ثبت درخواست تسویه نقدی و فیزیکی موقعیت‌های اختیار معامله را توضیح می‌دهیم.
تشخیص قرارداد اختیار معامله در سود و در زیان
وضعیت سود و زیان قراردادهای اختیار معامله به نوع قرارداد (اختیار خرید یا اختیار فروش)، قیمت دارایی پایه و قیمت اعمال بستگی دارد.
در اختیار خرید (Call)، زمانی قرارداد در سود است که قیمت دارایی پایه بالاتر از قیمت اعمال باشد. اگر قیمت دارایی پایه پایین‌تر از قیمت اعمال باشد، قرارداد در زیان خواهد بود.
در اختیار فروش (Put)، زمانی قرارداد در سود است که قیمت دارایی پایه پایین‌تر از قیمت اعمال باشد. اگر قیمت دارایی پایه بالاتر از قیمت اعمال باشد، قرارداد در زیان خواهد بود.
نکته: وضعیت قرارداد از نظر در سود یا در زیان بودن، بر اساس مقایسه قیمت پایانی دارایی پایه با قیمت اعمال مشخص می‌شود؛ در این بررسی، مبلغ پرداختی بابت خرید اختیار معامله (پریمیوم) در نظر گرفته نمی‌شود.
نحوه تشخیص وضعیت سود و زیان موقعیت در هلیوم
پس از ورود به سامانه هلیوم، برای مشاهده قراردادهای اختیار معامله خود، وارد بخش «موقعیت باز» شوید. در این بخش، اطلاعات مربوط به موقعیت‌های معاملاتی نمایش داده می‌شود.
در ستون زمان تا سررسید، زمان باقی مانده تا سررسید قرارداد اختیار قابل مشاهده است. در روز تسویه نقدی، برای قراردادهای مشمول تسویه، عبارت «سررسید نقدی» در این ستون نمایش داده می‌شود.
همچنین با قرار دادن نشانگر ماوس روی موقعیت، گزینه مربوط به تسویه نمایش داده می‌شود:
- اگر موقعیت در سود باشد، گزینه «تسویه نقدی» نمایش داده می‌شود و امکان ثبت درخواست در بازه زمانی ۱۳ تا ۱۵ وجود دارد.
- اگر موقعیت در زیان باشد، گزینه «قرارداد در زیان» نمایش داده می‌شود و امکان ثبت درخواست تسویه نقدی وجود ندارد.
ثبت درخواست تسویه نقدی در هلیوم
برای ثبت درخواست اعمال در روز تسویه نقدی، نشانگر ماوس را روی موقعیت موردنظر قرار داده و بر روی تسویه نقدی کلیک کنید.
در پنجره باز شده تعداد موقعیت‌های باز نماد نمایش داده می‌شود. برای تعیین تعداد موقعیت‌هایی که قصد تسویه نقدی آن‌ها را دارید، می‌توانید یکی از دو گزینه زیر را انتخاب کنید:
تعداد انتخابی: اگر قصد دارید فقط بخشی از موقعیت‌های باز خود را تسویه کنید، این گزینه را انتخاب کرده و تعداد موردنظر را در کادر تعداد نقدی وارد کنید.
حداکثر تعداد نقدی: اگر قصد دارید درخواست تسویه نقدی را برای تمام موقعیت‌های باز خود ثبت کنید، این گزینه را انتخاب کنید. در این حالت، تعداد موقعیت‌های باز به‌صورت خودکار در کادر مربوط به تعداد نقدی درج می‌شود.
پس از انتخاب تعداد موردنظر، گزینه ثبت را انتخاب کرده تا درخواست تسویه نقدی در سامانه ثبت شود.
ویرایش یا لغو درخواست تسویه نقدی در هلیوم
پس از ثبت درخواست تسویه نقدی، درصورتیکه قصد تغییر تعداد موقعیت‌های انتخاب‌شده و یا لغو درخواست را دارید، وارد بخش موقعیت باز شده و نشانگر ماوس را روی موقعیت موردنظر قرار دهید. در این حالت، دو گزینه ویرایش تسویه و لغو درخواست نمایش داده می‌شود.
برای تغییر درخواست ثبت‌شده، گزینه ویرایش تسویه را انتخاب کنید. در پنجره باز شده می‌توانید تعداد موقعیت‌های موردنظر برای تسویه نقدی را تغییر دهید. پس از اعمال تغییرات، گزینه ویرایش تسویه نقدی را انتخاب کنید تا درخواست با تعداد جدید ثبت شود.
درصورتیکه قصد لغو درخواست اعمال نقدی را دارید، با انتخاب گزینه لغو درخواست پنجره‌ای مطابق با تصویر زیر نمایش داده می‌شود. با انتخاب مجدد گزینه لغو درخواست در این پنجره، درخواست تسویه نقدی لغو خواهد شد.
توجه داشته باشید که ثبت، ویرایش و لغو درخواست تسویه نقدی فقط در بازه زمانی ساعت ۱۳ تا ۱۵ روز تسویه نقدی امکان‌پذیر است.
مشاهده وضعیت درخواست تسویه نقدی در هلیوم
برای بررسی وضعیت درخواست تسویه نقدی، از منوی گزارشات گزینه تاریخچه اختیار معامله را انتخاب کنید.
در صفحه بازشده، وارد سربرگ سابقه درخواست نقدی شوید. در این بخش، موقعیت‌هایی که برای آن‌ها درخواست تسویه نقدی ثبت کرده‌اید، به همراه جزئیات و وضعیت هر درخواست قابل مشاهده است.
نتیجه درخواست تسویه نقدی تا پیش از شروع معاملات روز کاری بعد، در سامانه ثبت می‌شود.
ثبت درخواست تسویه فیزیکی در هلیوم
برای ثبت درخواست اعمال فیزیکی در تاریخ سررسید قرارداد، در بازه زمانی ساعت ۱۳ تا ۱۵، در بخش موقعیت باز نشانگر ماوس را روی موقعیت موردنظر قرار داده و بر روی تسویه فیزیکی کلیک کنید.
در پنجره باز شده می‌توانید تعداد قراردادهای موردنظر برای اعمال فیزیکی را مشخص کنید.
- تعداد انتخابی: با انتخاب این گزینه، باید تعداد قراردادهایی را که قصد اعمال فیزیکی آن‌ها را دارید، در کادر تعداد فیزیکی وارد کنید.
- حداکثر تعداد فیزیکی: با انتخاب این گزینه، حداکثر تعداد قابل اعمال به‌صورت خودکار در کادر مربوطه درج می‌شود.
در صورتیکه که قصد دارید قراردادهای اختیار معامله خود را حتی در شرایطی که در وضعیت زیان یا بی‌تفاوت قرار دارند، به‌صورت فیزیکی اعمال کنید نیاز است گزینه موافقت با تسویه در زیان یا بی‌تفاوت را انتخاب کنید. در غیر این صورت نیازی به انتخاب این گزینه نیست.
در نهایت با کلیک بر روی ثبت، درخواست تسویه فیزیکی در سامانه ثبت می‌شود.
ویرایش یا لغو درخواست تسویه فیزیکی در هلیوم
پس از ثبت درخواست تسویه فیزیکی، برای تغییر اطلاعات درخواست یا لغو آن، نشانگر ماوس را روی نماد موردنظر قرار دهید. در این حالت، دو گزینه ویرایش تسویه و لغو درخواست نمایش داده می‌شود.
با انتخاب گزینه ویرایش تسویه می‌توانید اطلاعات درخواست ثبت‌شده را تغییر دهید و با انتخاب گزینه لغو درخواست، درخواست تسویه فیزیکی خود را لغو کنید.
مشاهده وضعیت درخواست تسویه فیزیکی در هلیوم
برای مشاهده وضعیت درخواست تسویه فیزیکی، از منوی گزارشات، گزینه سابقه اختیار معامله را انتخاب کنید.
در صفحه بازشده، سربرگ سابقه درخواست فیزیکی را انتخاب کنید. در این بخش، اطلاعات درخواست‌های ثبت‌شده و وضعیت آن‌ها قابل مشاهده است.
نتیجه درخواست تسویه فیزیکی تا پیش از شروع معاملات روز کاری بعد، در سامانه ثبت می‌شود.
